Кичкинтой ранг-баранг шақилдоқларни кузатмоқда, онасининг кўзларига қараяпти, унга диққат билан тикиляпти. Диққат билан?! Бу каби гўдакларда эътибор ҳисси бормикин? Бор бўлса, уни қандай ривожлантириш мумкин? Бу ёшда қандай ўйинлардан фойдаланса бўлади?

Болалар жанжаллашмаслигини истайсизми? Унда улар бир-бирини ҳурмат қилишларига ўргатинг. Ўзаро аҳил-иноқ бўлиб яшашларига ўз ҳиссасини кўшишлари учун оиланинг кичик аъзосига баъзи бир оддий нарсаларни ўргатиш зарар қилмайди:

Кўричак касаллиги кўпинча яллиғланиш билан боғлиқ хасталиклардан сўнг юзага чиқади, мисол учун бодомсимон без ёки тиш томири яллиғланиши, ичбуруғ ушбу касалликка олиб келиши мумкин. Узоқ муддатли ич қотишлари, ичакларда бегона нарсалар, масалан суякчалар, гижжалар пайдо бўлиши, кўричак букилиши ҳам ушбу хасталикни келтириб чиқаради.

Болалар организми учун кальцийнинг аҳамиятини таърифлашга сўз ожиз. Унингсиз ҳужайраларнинг бўлиниши ва оқсил синтези жараёнлари юз бермайди, демак гўдак ўсишдан ҳам тўхтайди. Кальций етишмовчилиги туфайли барча модда алмашинуви жараёнлари издан чиқади, суяк ва тишларнинг шаклланиши кечикади. Инсоннинг бутун ҳаёти давомида унинг суяклари нақадар мустаҳкам бўлиши ундаги болаликда олган калций миқдорига бевосита боғлиқдир.

Сунъий озиқа гўдакка тўғри келмайдими, буни қандай билиш мумкин? Бундай вазиятда нима қилиш керак? Бу саволларга жавоб топиш учун – мутахассисга мурожаат қиламиз . Агар она гўдагига янги сутли озиқа бермоқчи бўлса, бошқа шундай озиқа сингари ушбу маҳсулотни секин-асталик билан бериш лозимлигини эсда тутиш зарур. Акс ҳолда гўдакда “нотўғри” реакция пайдо бўлиши мумкин. Бу реакция озиқада эмас, балки у билан жуда тез танишишда намоён бўлади.

Одатга кўра, болалар байрами кичкинтойнинг туғилган кунида ўтказилади. Кўпчилик ота-оналар учун ушбу воқеа ҳақиқий даҳшатга айланади.
Биринчи қарашда ҳаммаси беозордай. Башанг кийинган болалар йиғилади, туғилган кун соҳибини табриклашади, байрам тортини баҳам кўришади, катталарнинг бироз ором олишига имкон яратган ҳолда, бир-бирлари билан тинчгина ўйнашади.
 

Сизнинг болангиз доим хархаша қилиб, барчасини жўрттага қилаётгандек бўладими? Бу табиий ҳол. Гўдак ўзига ишонч билан ва қувноқ ўсиши учун, ўзининг ҳиссиётлари ва хулқи-атворини назорат қилишига ўргатиш ҳам зарур.

Памперслар ўғил болалар учун зарарлими? Бу барчани қизиқтирадиган ва изоҳга ҳожат бўлмаган мавзу - севги, жинсий алоқа ва наслни давом эттиришга тегишли бўлган саволлар ҳар доим бўлган, бор ва доим ғоят кескин ва ҳаяжонлантирувчи бўлиб қолаверади. Оммавий ахборот воситаларида вақти вақти билан ва умуман тез-тез бир марталик тагликларнинг қўлланилиши эркаклар пуштсизлигига олиб келиши ҳақидаги маълумотлар кўзга ташланиб туради.

Ушбу саволга жавобни ота-оналар ҳам, болалар ҳам билишлари зарур. Ота-оналар кутилмаган вазиятга тушиб қолганларида ўзларини йўқотиб қўймасдан отаси ёки онасини топиш учун кимга мурожаат қилишларини билишлари зарур эканликларини ўз болаларига гапириб беришлари шарт.

Сўз гўдакнинг хавфсизлиги ҳақида кетганида ота-оналар кўпинча тезкор чораларни қўллашига тўғри келади. Масалан, улар бола симобни ютиб қўйганида, нима қилишлари кераклигини аниқ билишлари зарур.

Бизнинг пайтимизда яхши ота-она бўлиш енгил вазифалардан эмас, айниқса видеоўйинларга бўлган завқ-шавқ ҳисси ҳақида гап кетаётганида. Бироқ, америкалик мутахассисларнинг фикрларига қараганда, муаммодан қутилиш йўли бор. Ҳар бир бола, шубҳасиз, ўзига хос характерга эга. Шу сабабли биринчи навбатда, ўз фарзандингизни иложи борича яхшироқ ўрганиш зарур. Шундагина фарзандингиз ўйинга боғланиб қолмаслиги учун нима қилиш лозимлигини тушуниб етасиз.

Агар болалар мактабда ёмон ўқишса, демак муаммо уларнинг интеллектуал қобилиятида эмас, балки боланинг мия фаолияти учун зарур бўлган озиқ моддалар етишмаётганлиги ёки у нотўғри озиқланаётганлигидадир. Улғайиб бораётган боланинг мияси – организмга тушадиган овқатнинг жуда катта миқдордаги озиқ моддаларини ўзлаштирадиган анчайин “очкўз” орган ҳисобланади. Шу боис болаларнинг нормал ривожланиши учун уларни тўғри овқатлантириш жуда муҳим. Қуйида болалар учун тавсия этиладиган унинг мия фаолиятига ижобий таъсир қилувчи ўнта маҳсулотни келтирамиз.

Ҳомиладор бўлишга тайёрмисиз? Бунга худди карьерангиз билан бўлгани каби ғайрат билан киришдингизми? Бунинг бир томони бор – кутишингиз керак, энг асосийси эса, қанча кутишингиз кераклигини билмайсиз. "Бундай вазиятда аёл биринчи марта бу жараённи бошқара олмайди", дейди Паоло Альтедаги (Калифорния) Стэндфор университети қошидаги Тиббиёт мактабининг акушерлик ва гинекология бўйича профессори Паула Хиллард.

Кўпгина болалар учун сайр қилиш энг севимли машғулотлар сирасига киради. Бироқ уларUа ҳар доим ҳам қишда сайр қилиш насиб этаверайди. Бунга кўпинча ота-оналарнинг хато фикрлаши сабаб бўлади. Қуйидаги уларнинг баъзи бирлари ҳақида суҳбат қурамиз.

Талаба бўлиш осонми? Виждонли талаба бўлиш осон бўлмаса керак. Она бўлиш-чи? Бу, албатта, катта бахт, аммо бошга қанча ташвиш ва янги вазифалар тушади! Агар талаба она бўлса-чи?

Евгений Моисеев студияси болаларнинг қувноқ вақтичоғлиги ва байрамона кайфияти учун аквагрим хизматларини таклиф қилади. Аквагрим – бу терига сурат чизиш учун махсус яратилган бўёқ. Аквагрим тананинг исталган соҳасига осонлик билан бўялгани, илиқ сувда тез ювилиб кетиши, ушбу сифатли бўёқ болалар терисини ачитмаслиги ва қизиртирмаслиги ҳамда аллергик реакцияни келтириб чиқармаслиги боис жуда оммалашиб бормоқда.

Аниқлик киритаман. Сизгаям, бизгаям деган қарорга келиш, яъни бўрилар ҳам тўқ бўлиши, қўйлар ҳам омон қолиши учун нима қилиш керак? Умуман олганда, оилавий мунозара жуда кўплаб яширин жиҳатларга эга. Чеккадан ниманиям бўлиб олиш мумкин, ахир яқин кишилармиз-ку, деган хаёл пайдо бўлади. Аммо бу фақат биринчи қарашда. Севган кишингизнинг сизни тушунмаслиги ва ён босишни истамаслиги, қўшни подъезддаги Петя Васечкин томонидан қилинган шундай ҳаракатдан кўра оғриқлироқ қабул қилинади.

«Улыбки Детям» (“Болаларга табассум”) - бу Халқ таълими вазирлиги, Ўзбекистон Республикасининг махсус таълим бўйича бўлими раҳбарлиги остида фаолият кўрсатаётган кўнгилли ўқитувчиларнинг халқаро ташаббускор гуруҳидир. Лойиҳа менежери – руминиялик Оглинзяну Даниела Франческа.

Ҳа-ҳа, бу шунчаки ўз-ўзини реклама қилиш эмас. Дўкондаги сотувчилар нима дейишаётганини билишади. Mir Store мажмуасининг иккинчи қаватида жойлашган ва унча катта бўлмаган Buddy dog дўкони доим харидорларга тўла. Сифатли ва нисбатан арзон кенг ассортиментдаги болалар пойабзали бу ерга одамларни шаҳарнинг барча бурчагидан етаклаб келади.

Янги йил совғаларини танлаш нафақат ёқимли, балки масъулиятли иш ҳамдир. Агар сўз болага совға танлаш ҳақида борса, унда масъулият ҳам икки бараварга ошади. Хўш, болакайнинг кўнглини қандай овлаш мумкин? Унга узоқ вақт ёқадиган совғани қандай танласа бўлади? Ушбу саволларга жавобларни “Дочки-Сыночки” дўконига ташриф буюрганлар осонлик билан топиши мумкин.